بهای تمام شده: مقایسه محصولات فیزیکی و محصولات دیجیتالی

زمانیکه یک محصول ساخته می شود چطور می فهمیم که چه قدر این محصول برای ما تمام شده است؟ خب خیلی ساده است. تمام هزینه های انجام شده برای آن محصول را جمع می زنیم و با تقسیم کل هزینه ها بر تعداد تولید محصولات متوجه می شویم که برای هر یک عدد محصول تولید شده چقدر هزینه انجام شده است. اما برای محصولات دیجیتال چطور؟ به نظر شما می توان هزینه یابی این محصولات نیز به این روش انجام داد؟ مسلما خیر.

محاسبه بهای تمام شده

برای محاسبه بهای تمام شده یک محصول، تمام هزینه های انجام شده برای آن محصول را جمع می زنیم و بر اساس کل هزینه ها و تعداد تولید محصولات متوجه می شویم که برای هر یک عدد محصول تولید شده چقدر هزینه انجام شده است.

این هزینه های می تواند از هزینه مواد اولیه را شامل شود تا هزینه های دستمزد کارکنان واحد تولید و هزینه های سربار. همانطور که احتمالا می دانید در واقع ما باید کلیه هزینه های مرتبط با تولید یک محصول را به علاوه هزینه های غیر مرتبط با تولید ولی انجام شده در سازمان را برای بهای تمام شده محصولاتمان در نظر بگیریم.

خب پس متوجه شدیم که بهای تمام شده یعنی کلیه بهایی که ما پرداختیم تا یک واحد از محصول مان را تولید کنیم. در تولید محصولات فیزیکی ما میدانیم که مثلا 100 میلیون تومان برای تولید 1000 واحد از یک محصول پرداخته ایم. این هزینه ها نیز همانطور که پیش تر گفتیم شامل هزینه مواد اولیه، دستمزد و سربار اعم از سایر هزینه های سازمان به غیر از هزینه ای تولید می باشد. در این جا برای تمام شده هر واحد از محصول ما 100 تومان است که از تقسیم 100 میلیون تومان بر 1000 عدد محصول به دست می آید.

برای توضیح بیشتر یک مثال از محصولات خدماتی نیز می زنیم. مثلا بهای تمام شده یک خدمت ارائه شده توسط یک شرکت به راحتی می تواند محاسبه شود. این به دلیل است که آن شرکت نیروهایی دارد که توسط آنها خدمات ارائه می کند. این نیرو ها دستمزد مشخصی دارند و طبق قرارداد برای هر ساعت خدماتی که از طرف شرکت به مشتریان ارائه می کنند دستمزد دریافت میکنند. در اینجا هزینه مستقیم، دستمزد نیرو انسانی و کارمندان سازمان به علاوه هزینه های عمومی و اداری شرکت بهای تمام شده خدمات را تشکیل می دهند. حال با تخصیص هزینه های مستقیم به قرارداد خدماتی مربوط و تسهیم هزینه های عمومی و اداری شرکت می توان دریافت که بطور کلی هر قرارداد چقدر برای شرکت تمام شده است. بهای تمام شده کسب و کار های خدماتی از همین اصل پیروی میکند و دانشگاه ها، بیمارستان ها، ورزشگاه ها، هتل ها و سایر بنگاه های اقتصادی که خدمات ارائه می کنند به همین روش می توانند بهای تمام شده خدمات ارائه شده خود را محاسبه کنند.

بررسی روش بهای تمام شده برای کسب و کار های دیجیتال

اما این داستان برای کسب و کار هایی که محصولات دیجیتال (مثل نرم افزار، عکس، کتاب الکترونیکی و …) روایتی کاملا متفاوت دارد. یکی از جذاب ترین ویژگی این کسب و کار ها امکان فروش نامحدود محصولات آنهاست. هم چنین بازار فروش آنها نیز نامحدود است یعنی آنها محدود به یک مکان و زمان نیستند و می توانند توسط سایت، اپلیکیشن یا درگاه فروش خودشان بی نهایت فروش ایجاد کنند. این ویژگی های جذاب محاسبه بهای تمام شده محصولات دیجیتالی را متفاوت می کند. یکی از دلایل این تفاوت این است که، هزینه هایی که برای تولید محصول دیجیتالی انجام می شود را نمی توان مثل روش متداول طبقه بندی هزینه ها، طبقه بندی کرد. برای مثال، در نظر می گیریم که این هزینه ها همان 100 میلیون تومان باشد. حالا می خواهیم بهای تمام شده محصولات دیجیتال را در یک بازه یک ماهه و سه ماهه محاسبه کنیم. از آنجا که ما یک ورژن از محصول دیجیتال را می توانیم به تعداد نامحدود به فروش برسانیم ، نمیتوانیم هزینه ها را بر تعداد محصولات تولید شده (مشابه محاسبه بهای تمام شده محصولات فیزیکی) محاسبه کنیم. هم چنین نمی توان بر تسهیم هزینه های تولید محصولات دیجیتال روی تعداد فروش نیز اتکا کرد. چرا؟ چون تعداد فروش در انتهای هر بازه زمانی متفاوت است اما هزینه های تولید یک بار انجام شده و با تسهیم هزینه های تولید محصول دیجیتال در گذر زمان هزینه ما به صفر نزدیک و نزدیک تر می شود. پس اصلا محاسبه بهای تمام شده محصولات دیجیتال به این روش هیچ عدد با معنی برای تحلیل یا استفاده توسط استفاده کنندگان اطلاعات سازمان نمی دهد.

پس محاسبه و تحلیل بهای تمام شده محصولات دیجیتال باید به چه صورت باشد؟

طبقه بندی هزینه ها

برای درک بهتر این مسئله ابتدا باید هزینه های تولید محصولات دیجیتال را به شیوه مناسب طبقه بندی نمود تا روش مناسبی برای تحلیل و تسهیم آن پیدا کرد. هزینه های تولید یک محصول دیجیتال شامل هزینه های قبل از ارائه به بازار، هزینه های ارائه به بازار و هزینه های بعد از ارائه به بازار می باشد. هزینه های قبل از ارائه به بازار خود می توان طیف بسیار گسترده ای از هزینه ها را شامل شود از جمله هزینه های طراحی محصول، تولید محتوا و برنامه نویسی. از گروه هزینه های ارائه به بازار می توان به هزینه های بازاریابی، تبلیغات در شبکه های اجتماعی و یا تبلیغات محیطی، انواع هزینه های اشتراک مربوط به ارائه محصول به بازار تحت پلتفرم های دیجیتال مختلف. هزینه های بعد از ارائه به بازار نیز شامل هزینه های پشتیبانی محصول، هزینه های مربوط به حفظ کردن مشتریان فعلی و تبدیل کردن آنها به مشتریان وفادار و … می شود.

تینا شاهپوردوست
مشاور مالی، مدرس، تحلیلگر و حسابدار مدیریت خبره بین المللی (CIMA)
موسس مجموعه حساب لِرن و موسسه خدمات مالی حسابنامه

پرطرفدار ترین دوره ها

دوره دیجیتال مایندسِت

پرطرفدار ترین دوره

دیجیتال مایندسِت شما را با دنیای جدیدی آشنا خواهد کرد. دوره دیجیتال مایندسِت برای کسانی است که می خواهند در استفاده از تکنولوژی های نــــــــــــــوظهور از جمله بلاکچین، RPA، هوش مصنوعی، تحلیل داده و هوش اجتماعی شایستگی کسب کنند. 

دوره جامع بلاکچین

پرطرفدار ترین دوره

دوره جامع بلاکچین برای افرادی است که همیشه در حرفه خود پیشتاز هستند. جویای آخرین تغییرات حرفه خود باشید.در بازار کار پیشتاز شوید، با کسب مهارت های جدید توجه ها را به سمت خود جلب کنید و یک متخصص حرفه ای در عصر دیجیتال باشید.  

این دوره برای دستیابی به درک کامل از پروسه تحلیل مالی و این سوال که تحلیل مالی چه تصویری از سازمان به ما می دهد و در رابطه با آن به ما چه میگوید، نحوه ارائه اثر بخش اطلاعات و نتایج استخراج شده از تحلیل مالی به کلیه ذینفعان سازمان طراحی شده است.  

پربازدید ترین مقاله ها

بهای تمام شده محصولات دیجیتالی

پر بازدید این هفته

از آنجا که ما یک فایل از محصول دیجیتال را می توانیم به تعداد نامحدود به فروش برسانیم ، نمیتوانیم هزینه ها را بر تعداد محصولات تولید شده (مشابه محاسبه بهای تمام شده محصولات فیزیکی) محاسبه کنیم. 

امنیت سایبری اطلاعات مالی

پر بازدید این هفته

دارک وب بستر کلاهبرداری‌ها، فعالیت‌های مجرمانه و دزدی اطلاعات است.  دارک وب خانه‌ی اقتصاد کلاهبرداری و جوامع مجرمانه است. دپارتمان‌های مالی چه کاری می‌توانند انجام دهند؟

آینده کار از زبان سازمان اقتصاد جهانی

پر بازدید این هفته

بحران بزرگی در شرف وقوع است، یک بحران که بر سازمان‌ها و اقتصادهای جهان تأثیر خواهد گذاشت. پیش‌بینی می‌شود که تا 2030، با کمبود 85.2 میلیون کارگر ماهر در جهان مواجه شویم.

دیدگاهتان را بنویسید